Bài tập · Bài 23

暇(ひま)な とき、散(さん)歩(ぽ)します。

Khi rảnh, tôi đi dạo.

Tính từ đuôi な đứng trước とき giữ な: 暇(ひま)な とき. Không dùng だ trước とき.

雨(あめ)の とき、バスで 駅(えき)へ 行(い)きます。

Khi trời mưa, tôi đi xe buýt đến ga.

Danh từ + の + とき: 雨(あめ)の とき. な chỉ dùng cho tính từ đuôi な.

体(からだ)の 調(ちょう)子(し)が 悪(わる)い とき、野(や)菜(さい)ジュースを 飲(の)みます。

Khi thấy trong người không khỏe, tôi uống nước ép rau.

Tính từ đuôi い đứng thẳng trước とき: 悪(わる)い とき. Không chen の.

食(しょく)事(じ)が 終(お)わった とき、「ごちそうさまでした」と 言(い)います。

Ăn xong, tôi nói "Gochisōsama deshita" (Cảm ơn vì bữa ăn).

Câu chào nói sau khi bữa ăn đã xong → Vた + とき: 終(お)わった とき. 終(お)わる とき là lúc sắp xong.

CDを 止(と)める とき、 この ボタンを 押(お)します。

Khi muốn dừng đĩa CD thì bấm nút này.

Bấm nút xảy ra trước, CD dừng sau → Vる + とき: 止(と)める とき. 止(と)めた とき là sau khi CD đã dừng.

右(みぎ)へ 曲(ま)がると、 橋(はし)が あります。

Rẽ phải thì có cây cầu.

Chỉ đường, nói điều sẽ thấy sau một hành động → Vる + と: 曲(ま)がると、橋(はし)が あります.

いつも 出(で)かける とき、 ケータイを 持(も)って 行(い)きます。

Lúc nào ra ngoài tôi cũng mang theo điện thoại.

Vế sau là hành động theo ý mình (mang theo) → dùng とき. 〜と (hễ… thì…) không đi với vế sau thể hiện ý muốn, hành động có chủ ý.

まっすぐ 行(い)って、 橋(はし)を 渡(わた)ると、学(がっ)校(こう)が あります。

Đi thẳng, qua cầu là có trường học.

Các bước nối tiếp dùng thể て (行(い)って、), chỉ bước cuối dùng と (渡(わた)ると、). Hai lần 〜と liên tiếp nghe không tự nhiên.

あの 交(こう)差(さ)点(てん) を 渡(わた)って ください。

Hãy băng qua ngã tư kia.

Nơi đi băng qua đi với を: 交(こう)差(さ)点(てん)を 渡(わた)ります (cũng như 道(みち)を 渡(わた)ります, 橋(はし)を 渡(わた)ります).

車(くるま) に 気(き)を 付(つ)けて ください。

Hãy cẩn thận xe cộ.

N に 気(き)を つけます: Chú ý, cẩn thận với N. 気(き)を đã có を nên N dùng に.

Khi đọc chữ nhỏ, tôi đeo kính.

道(みち)を（渡(わた)ります…渡(わた)る）とき、車(くるま)に気(き)をつけてください。

Khi băng qua đường, hãy chú ý xe cộ.

Động từ trước とき ở thể thường: 渡(わた)ります → 渡(わた)る (thể từ điển).

バスが（来(き)ません…来(こ)ない）とき、タクシーに乗(の)ります。

Khi xe buýt không đến, tôi đi taxi.

来(き)ません → thể ない: 来(こ)ない (đọc こない).

コピーのサイズを（変(か)えたいです…変(か)えたい）とき、ここを押(お)してください。

Khi muốn đổi cỡ bản sao, hãy bấm vào đây.

〜たい chia như tính từ đuôi い: Bỏ です → 変(か)えたい とき.

（寂(さび)しいです…寂(さび)しい）とき、いつもこの音(おん)楽(がく)を聞(き)きます。

Những lúc buồn, tôi luôn nghe bản nhạc này.

Tính từ đuôi い bỏ です: 寂(さび)しい とき.

（暇(ひま)です…暇(ひま)な）とき、よく美(び)術(じゅつ)館(かん)へ絵(え)を見(み)に行(い)きます。

Khi rảnh, tôi hay đến bảo tàng mỹ thuật xem tranh.

Tính từ đuôi な: 暇(ひま)です → 暇(ひま)な とき.

（子(こ)どもです…子(こ)どもの）とき、医(い)者(しゃ)になりたいと思(おも)いました。

Hồi còn nhỏ, tôi đã muốn trở thành bác sĩ.

Danh từ + の + とき: 子(こ)どもです → 子(こ)どもの とき.

Khi đi ngủ, tôi tắt đèn.

Hôm nào dậy sớm, tôi đi dạo.

パスポートを（なくします…なくした）とき、どうしますか。

Khi bị mất hộ chiếu thì phải làm thế nào?

Việc mất hộ chiếu xảy ra trước, xử lý (どうしますか) xảy ra sau → Vた: なくした とき.

けさここへ（来(き)ます…来(く)る）とき、駅(えき)で新(しん)聞(ぶん)を買(か)いました。

Sáng nay trên đường đến đây, tôi đã mua báo ở ga.

Mua báo khi đang trên đường, trước lúc đến nơi → Vる: 来(く)る とき (đọc くる), dù cả câu ở quá khứ.

病(びょう)院(いん)へ（行(い)きます…行(い)く）とき、保(ほ)険(けん)証(しょう)を持(も)って行(い)きます。

Khi đi bệnh viện, tôi mang theo thẻ bảo hiểm.

Mang theo thẻ từ trước khi đến bệnh viện → Vる: 行(い)く とき.

初(はじ)めて富(ふ)士(じ)山(さん)を（見(み)ます…見(み)た）とき、ほんとうにきれいな山(やま)だと思(おも)いました。

Lần đầu nhìn thấy núi Phú Sĩ, tôi đã nghĩ đó thật là một ngọn núi đẹp.

Nhìn thấy trước rồi mới có suy nghĩ → Vた: 見(み)た とき.

Cởi áo len ra thì lạnh.

この歌(うた)を（聞(き)きます…聞(き)く）と、家(か)族(ぞく)を思(おも)い出(だ)します。

Hễ nghe bài hát này là tôi nhớ đến gia đình.

Vる + と: Hễ làm V thì kết quả tự nhiên xảy ra. 聞(き)きます → 聞(き)く.

雨(あめ)が（降(ふ)ります…降(ふ)る）と、サッカーの試(し)合(あい)ができません。

Hễ trời mưa là không đá bóng được.

降(ふ)ります → 降(ふ)る + と.

ここに（触(さわ)ります…触(さわ)る）と、危(あぶ)ないです。

Chạm vào chỗ này thì nguy hiểm.

触(さわ)ります (nhóm I) → 触(さわ)る + と. Vật bị chạm vào đi với に: ここに 触(さわ)ります.

子(こ)どもが（生(う)まれます…生(う)まれる）と、忙(いそが)しくなると思(おも)います。

Tôi nghĩ có con thì sẽ bận rộn hơn.

生(う)まれます (nhóm II) → 生(う)まれる + と.

Bấm vào đây thì vé sẽ ra.

出(で)かけるとき、「行(い)ってきます」と言(い)います。

Khi ra khỏi nhà, tôi nói "Ittekimasu" (Tôi đi đây).

Câu chào nói lúc sắp ra đi → 出(で)かける とき. 〜と không đi với hành động có chủ ý; 出(で)かけて (ra ngoài rồi mới nói) sai thứ tự.

学(がっ)校(こう)へ行(い)くとき、梅(うめ)田(だ)まで地(ち)下(か)鉄(てつ)で行(い)って、JRに乗(の)り換(か)えます。

Khi đi đến trường, tôi đi tàu điện ngầm đến Umeda rồi đổi sang tàu JR.

Vế đầu chỉ thời điểm (lúc đi học) → 行(い)く とき. Vế giữa là bước nối tiếp → 行(い)って、乗(の)り換(か)えます.

お酒(さけ)を飲(の)んで、車(くるま)を運(うん)転(てん)すると、危(あぶ)ないです。

Uống rượu rồi lái xe thì nguy hiểm.

Hai hành động nối tiếp: 飲(の)んで (uống rồi) → 運(うん)転(てん)すると、危(あぶ)ないです (hễ lái xe thì nguy hiểm: Kết quả tất yếu).

あの交(こう)差(さ)点(てん)を渡(わた)って、まっすぐ行(い)くと、左(ひだり)にさくら大(だい)学(がく)があります。

Qua ngã tư kia, đi thẳng thì Đại học Sakura ở bên trái.

Chỉ đường: Các bước nối bằng thể て (渡(わた)って), bước cuối dùng と + điều sẽ thấy (行(い)くと、左(ひだり)に あります).

Bãi đỗ xe: Rẽ phải ở góc tiếp theo, đi khoảng 20 mét thì nó ở bên trái.

郵(ゆう)便(びん)局(きょく)：2(ふた)つ目(め)の角(かど)を左(ひだり)へ曲(ま)がると、右(みぎ)にあります。

Bưu điện: Rẽ trái ở góc thứ hai thì nó ở bên phải.

Góc thứ hai: 2つ目(め)の 角(かど). Rẽ trái thì phía xa của phố nằm bên tay phải → 左(ひだり)へ 曲(ま)がると、右(みぎ)に あります.

アップル銀(ぎん)行(こう)：次(つぎ)の角(かど)を左(ひだり)へ曲(ま)がって、まっすぐ行(い)くと、橋(はし)があります。橋(はし)を渡(わた)ると、右(みぎ)にあります。

Ngân hàng Apple: Rẽ trái ở góc tiếp theo, đi thẳng sẽ có cây cầu. Qua cầu thì ngân hàng ở bên phải.

Các bước nối bằng thể て (曲(ま)がって、), điều sẽ thấy dùng と (行(い)くと、橋(はし)が あります). Cầu thì dùng 橋(はし)を 渡(わた)ります.

やまと美(び)術(じゅつ)館(かん)：2(ふた)つ目(め)の角(かど)を右(みぎ)へ曲(ま)がって、50メートルぐらい行(い)くと、左(ひだり)にあります。

Bảo tàng mỹ thuật Yamato: Rẽ phải ở góc thứ hai, đi khoảng 50 mét thì nó ở bên trái.

Rẽ phải thì phía xa của phố nằm bên tay trái → 右(みぎ)へ 曲(ま)がって、50メートルぐらい 行(い)くと、左(ひだり)に あります.

日(に)本(ほん)語(ご)を勉(べん)強(きょう)するとき、辞(じ)書(しょ)を使(つか)いますか。 はい、使(つか)います。

Khi học tiếng Nhật, bạn có dùng từ điển không? Có, tôi có dùng.

Câu hỏi 〜ますか → trả lời はい、使(つか)います / いいえ、使(つか)いません.

日(に)本(ほん)へ来(く)るとき、だれと来(き)ましたか。 家(か)族(ぞく)と来(き)ました。

Khi sang Nhật, bạn đã đi cùng ai? Tôi đi cùng gia đình.

だれと → N と 来(き)ました; đi một mình thì nói 一(ひと)人(り)で 来(き)ました.

疲(つか)れたとき、どうしますか。 おふろに入(はい)って、早(はや)く寝(ね)ます。

Khi mệt, bạn làm gì? Tôi tắm bồn rồi đi ngủ sớm.

Có thể nối nhiều hành động bằng thể て: おふろに 入(はい)って、早(はや)く 寝(ね)ます.