Bài tập · Bài 39

試(し)験(けん)に 合(ごう)格(かく)して、うれしい です。

Tôi vui vì đã đỗ kỳ thi.

うれしい = vui mừng vì một sự việc tốt xảy đến. 楽(たの)しい = vui khi đang tham gia, trải qua một hoạt động (du lịch, tiệc…).

お金(かね)が なくて、 困(こま)っています。

Vì không có tiền nên tôi đang gặp khó khăn.

Nêu nguyên nhân bằng thể phủ định → 〜なくて: ない → なくて. 〜ないで nghĩa là 'không làm… mà…', không chỉ lý do.

メールが 来(こ)なくて、 寂(さび)しいです。

Không nhận được thư nên tôi thấy buồn.

Nguyên nhân dẫn tới cảm xúc (寂(さび)しい) → 来(こ)ない → 来(こ)なくて.

昨日(きのう)は うるさくて、寝(ね)られませんでした。

Hôm qua ồn quá nên tôi không ngủ được.

Vế sau của 〜て (lý do) không dùng hành động có chủ ý; dùng cảm xúc, khả năng hoặc trạng thái → 寝(ね)られませんでした (không ngủ được).

この 荷(に)物(もつ)は 邪(じゃ)魔(ま)な ので、片(かた)付(づ)けてください。

Đống hành lý này vướng víu nên hãy dọn đi.

Tính từ đuôi な và danh từ nối với ので bằng な: 邪(じゃ)魔(ま)なので.

昨日(きのう)は 日(にち)曜(よう)日(び)だった ので、電(でん)車(しゃ)が すいていました。

Hôm qua là Chủ nhật nên tàu điện vắng.

Sự việc trong quá khứ (昨日(きのう)) → danh từ + だった + ので.

この 皿(さら)は 汚(きたな)い ので、取(と)り替(か)えていただけませんか。

Cái đĩa này bẩn, anh đổi giúp tôi cái khác được không?

ので nối sau thể thường: 汚(きたな)いので. Không nói 〜んですので.

この 本(ほん)は 漢(かん)字(じ)が 多(おお)くて、 難(むずか)しいので、読(よ)めません。

Cuốn sách này nhiều chữ Hán, khó nên tôi không đọc được.

Trong câu đã có ので ở sau, vế đầu dùng 〜くて để nối: 多(おお)くて、難(むずか)しいので. Lặp hai lần ので nghe rườm rà.

地(じ)震(しん) で、うちが 壊(こわ)れました。

Nhà tôi bị đổ vì động đất.

N で: Nguyên nhân là danh từ chỉ sự kiện (地(じ)震(しん)で, 台(たい)風(ふう)で, 事(じ)故(こ)で). Không thêm だ.

宿(しゅく)題(だい)が たくさん あります。

Có nhiều bài tập về nhà.

大(おお)勢(ぜい) chỉ dùng cho người (人(ひと)が大(おお)勢(ぜい)). Đồ vật, việc → たくさん.

Xe buýt và taxi đã đâm nhau ở ngã tư.

津(つ)波(なみ)（で）人(ひと)（が）大(おお)勢(ぜい) 死(し)にました。

Rất nhiều người đã chết vì sóng thần.

N で: Nguyên nhân (津(つ)波(なみ)で). Chủ ngữ của 死(し)にました đi với が.

授(じゅ)業(ぎょう)（に）遅(おく)れて、先(せん)生(せい)（に）しかられました。

Tôi đến lớp muộn nên bị thầy mắng.

N に 遅(おく)れる: Muộn N. Bị động: Người mắng đi với に (先(せん)生(せい)にしかられる).

質(しつ)問(もん)（に）答(こた)えられなくて、恥(は)ずかしかったです。

Tôi không trả lời được câu hỏi nên thấy xấu hổ.

N に 答(こた)える: Trả lời N.

バスは この 道(みち)（を）通(とお)って、駅(えき)まで 行(い)きます。

Xe buýt đi qua con đường này để đến ga.

Nơi đi qua đi với を: 道(みち)を通(とお)る.

Cây cầu bị sập vì động đất.

Nghe giọng nói khỏe khoắn của mẹ qua điện thoại, tôi thấy yên tâm.

（台(たい)風(ふう)です…台(たい)風(ふう)で）木(き)が 倒(たお)れました。

Cây bị đổ vì bão.

Danh từ chỉ sự kiện + で: 台(たい)風(ふう)で (vì bão).

日(に)本(ほん)語(ご)が（わかりません…わからなくて）、困(こま)っています。

Tôi không hiểu tiếng Nhật nên đang gặp khó khăn.

Phủ định → 〜なくて: わからない → わからなくて.

バスが（遅(おく)れました…遅(おく)れて）、約(やく)束(そく)の 時(じ)間(かん)に 間(ま)に合(あ)いませんでした。

Xe buýt đến muộn nên tôi không kịp giờ hẹn.

Thể て không mang thì: 遅(おく)れました → 遅(おく)れて; thì quá khứ thể hiện ở vế sau.

渡(わた)辺(なべ)さんに（会(あ)えませんでした…会(あ)えなくて）、がっかりしました。

Tôi không gặp được chị Watanabe nên thấy thất vọng.

会(あ)えない → 会(あ)えなくて (nguyên nhân phủ định).

友(とも)達(だち)が（いません…いなくて）、寂(さび)しいです。

Tôi không có bạn bè nên thấy buồn.

いない → いなくて.

きのうの 晩(ばん)は（暑(あつ)かったです…暑(あつ)くて）、寝(ね)られませんでした。

Tối hôm qua nóng quá nên tôi không ngủ được.

Tính từ đuôi い: Bỏ い thêm くて — 暑(あつ)い → 暑(あつ)くて.

マンガミュージアムで 先(せん)生(せい)に（会(あ)いました…会(あ)って）、びっくりしました。

Tôi gặp thầy ở bảo tàng truyện tranh nên rất bất ngờ.

会(あ)います → 会(あ)って (vế sau là cảm xúc びっくりしました).

（火(か)事(じ)です…火(か)事(じ)で）京(きょう)都(と)の 古(ふる)い お寺(てら)が 焼(や)けてしまいました。

Một ngôi chùa cổ ở Kyoto đã bị cháy vì hỏa hoạn.

火(か)事(じ) là danh từ chỉ sự kiện → 火(か)事(じ)で.

あの ビルが（邪(じゃ)魔(ま)です…邪(じゃ)魔(ま)で）、富(ふ)士(じ)山(さん)が 見(み)えません。

Tòa nhà kia che mất nên không nhìn thấy núi Phú Sĩ.

Tính từ đuôi な + で: 邪(じゃ)魔(ま)で.

今(こん)度(ど)の ミーティングに（出(しゅっ)席(せき)できません…出(しゅっ)席(せき)できなくて）、すみません。

Xin lỗi vì tôi không thể tham dự cuộc họp lần này.

Xin lỗi kèm lý do: 〜なくて、すみません. できない → できなくて.

Từ cửa sổ đó có nhìn thấy vườn không? …Không, bên ngoài đã tối nên không thấy gì cả.

約(やく)束(そく)の 時(じ)間(かん)に 間(ま)に合(あ)いましたか。 …いいえ、途(と)中(ちゅう)で 事(じ)故(こ)が（ありました…あって）、間(ま)に合(あ)いませんでした

Anh có kịp giờ hẹn không? …Không, giữa đường có tai nạn nên tôi đã không kịp.

ありました → あって. Vế sau là kết quả ngoài ý muốn: 間(ま)に合(あ)いませんでした.

ゆうべ よく 寝(ね)られましたか。 …いいえ、隣(となり)の テレビの 音(おと)が（うるさかったです…うるさくて）、よく 寝(ね)られませんでした

Tối qua anh ngủ ngon không? …Không, tiếng ti vi nhà bên ồn quá nên tôi không ngủ được.

うるさい → うるさくて. Vế sau dùng thể khả năng phủ định 寝(ね)られませんでした (không phải 寝(ね)ませんでした).

漢(かん)字(じ)は すぐ 覚(おぼ)えられますか。 …いいえ、形(かたち)が（複(ふく)雑(ざつ)です…複(ふく)雑(ざつ)で）、なかなか 覚(おぼ)えられません

Anh có nhớ chữ Hán nhanh không? …Không, hình dạng chữ phức tạp nên mãi mà tôi không nhớ được.

Tính từ đuôi な + で: 複(ふく)雑(ざつ)で. なかなか + phủ định: Mãi mà không… → なかなか覚(おぼ)えられません.

講(こう)義(ぎ)は わかりますか。 …いいえ、話(はな)し方(かた)が（速(はや)いです…速(はや)くて）、よく わかりません

Anh có hiểu bài giảng không? …Không, cách nói nhanh quá nên tôi không hiểu rõ lắm.

速(はや)い → 速(はや)くて. よく + phủ định: Không hiểu rõ → よくわかりません.

Tôi luyện tập mỗi ngày nên đã nói được tiếng Nhật.

ちょっと 用(よう)事(じ)が（あります…ある）ので、きょうは 残(ざん)業(ぎょう)しないで、帰(かえ)ります。

Tôi có chút việc riêng nên hôm nay xin về mà không làm thêm giờ.

あります → ある + ので. Nêu lý do lịch sự, nhẹ nhàng → ので.

漢(かん)字(じ)が（わかりません…わからない）ので、ひらがなで 書(か)いても いいですか。

Tôi không biết chữ Hán nên viết bằng hiragana có được không?

わかりません → わからない + ので.

現(げん)金(きん)が（足(た)りませんでした…足(た)りなかった）ので、カードで 払(はら)いました。

Tiền mặt không đủ nên tôi đã trả bằng thẻ.

Quá khứ phủ định thể thường: 足(た)りませんでした → 足(た)りなかった + ので.

あした お見(み)合(あ)いを（します…する）ので、着(き)物(もの)を 着(き)ようと 思(おも)っています。

Ngày mai tôi đi xem mặt nên định mặc kimono.

します → する + ので.

ちょっと（邪(じゃ)魔(ま)です…邪(じゃ)魔(ま)な）ので、この 箱(はこ)を 片(かた)づけても いいですか。

Cái hộp này hơi vướng, tôi dọn đi có được không?

Tính từ đuôi な + な + ので: 邪(じゃ)魔(ま)なので.

東(とう)京(きょう)は 家(や)賃(ちん)が（高(たか)いです…高(たか)い）ので、広(ひろ)い 部屋(へや)は 借(か)りられません。

Ở Tokyo tiền thuê nhà đắt nên tôi không thuê được phòng rộng.

Tính từ đuôi い: Bỏ です — 高(たか)い + ので.

この 電(でん)車(しゃ)は（特(とっ)急(きゅう)です…特(とっ)急(きゅう)な）ので、1時(じ)間(かん)ぐらいで 着(つ)くと 思(おも)います。

Tàu này là tàu tốc hành đặc biệt nên tôi nghĩ khoảng 1 tiếng là đến.

Danh từ + な + ので: 特(とっ)急(きゅう)なので (không nói 特(とっ)急(きゅう)だので).

今(いま)は ラッシュの（時(じ)間(かん)じゃ ありません…時(じ)間(かん)じゃ ない）ので、そんなに 込(こ)んでいないと 思(おも)います。

Bây giờ không phải giờ cao điểm nên tôi nghĩ không đông lắm đâu.

Danh từ phủ định thể thường: 時(じ)間(かん)じゃありません → 時(じ)間(かん)じゃない + ので.

来(らい)週(しゅう)（出(しゅっ)張(ちょう)しなければ なりません…出(しゅっ)張(ちょう)しなければ ならない）ので、今(いま) 準(じゅん)備(び)を しています。

Tuần sau tôi phải đi công tác nên bây giờ đang chuẩn bị.

なりません → ならない: 出(しゅっ)張(ちょう)しなければならない + ので.

コーヒーは あまり（好(す)きじゃ ありません…好(す)きじゃ ない）ので、紅(こう)茶(ちゃ)を 飲(の)みます。

Tôi không thích cà phê lắm nên uống trà.

Tính từ đuôi な phủ định: 好(す)きじゃありません → 好(す)きじゃない + ので.

Tôi bị cảm, đau đầu nên đã nghỉ làm.

地(じ)震(しん)でした／電(でん)車(しゃ)が 止(と)まってしまいました／うちへ 帰(かえ)れませんでした …（地(じ)震(しん)で 電(でん)車(しゃ)が 止(と)まってしまったので、うちへ 帰(かえ)れませんでした。）

Vì động đất nên tàu điện ngừng chạy, tôi đã không về nhà được.

Danh từ chỉ sự kiện + で (地(じ)震(しん)で); 止(と)まってしまいました → 止(と)まってしまった + ので.

テニスを しました／疲(つか)れました／きょうは 早(はや)く 寝(ね)ます …（テニスを して 疲(つか)れたので、きょうは 早(はや)く 寝(ね)ます。）

Tôi chơi quần vợt nên mệt, hôm nay sẽ đi ngủ sớm.

しました → して; 疲(つか)れました → 疲(つか)れた + ので. Vế cuối là ý định (寝(ね)ます) nên dùng ので, không dùng 〜て.

この 荷(に)物(もつ)は 重(おも)いです／一(ひと)人(り)で 持(も)てません／手(て)伝(つだ)ってください …（この 荷(に)物(もつ)は 重(おも)くて 一(ひと)人(り)で 持(も)てないので、手(て)伝(つだ)ってください。）

Hành lý này nặng, một mình tôi không xách được nên anh giúp tôi với.

重(おも)い → 重(おも)くて; 持(も)てません → 持(も)てない + ので. Vế cuối là lời nhờ nên phải dùng ので.

足(あし)が 痛(いた)かったです／歩(ある)けませんでした／タクシーで 帰(かえ)りました …（足(あし)が 痛(いた)くて 歩(ある)けなかったので、タクシーで 帰(かえ)りました。）

Chân tôi đau, không đi bộ được nên đã về bằng taxi.

痛(いた)かったです → 痛(いた)くて (thể て không mang thì); 歩(ある)けませんでした → 歩(ある)けなかった + ので.

Ồn quá nên tôi không học được.

富(ふ)士(じ)山(さん)が 見(み)えて、うれしかったです。

Nhìn thấy núi Phú Sĩ, tôi vui lắm.

Sau 〜て chỉ nguyên nhân là cảm xúc, trạng thái (うれしかった), không phải hành động có chủ ý (写(しゃ)真(しん)を撮(と)りました).

日(に)本(ほん)は 物(ぶっ)価(か)が 高(たか)くて、困(こま)ります。

Ở Nhật vật giá đắt nên tôi thấy khổ.

困(こま)ります là trạng thái, cảm xúc → hợp với 〜くて chỉ nguyên nhân. 買(か)い物(もの)をしません là quyết định có chủ ý.

わたしは 字(じ)が 下手(へた)で、恥(は)ずかしいです。

Chữ tôi xấu nên thấy xấu hổ.

Vế sau là cảm xúc (恥(は)ずかしい) → đúng. 手(て)紙(がみ)を書(か)きません là hành động có chủ ý, không đi với 〜で chỉ lý do.

遅(おそ)く なって、すみません。

Xin lỗi vì tôi đến muộn.

〜て、すみません: Xin lỗi vì… Vế sau là ý định (乗(の)ろうと思(おも)います) không dùng với 〜て chỉ lý do.

台(たい)風(ふう)で 寝(ね)られませんでした。

Vì bão nên tôi không ngủ được.

N で (nguyên nhân) → vế sau là kết quả ngoài ý muốn: Thể khả năng 寝(ね)られませんでした.